भाग ५४ – लक्षात येयीना, मार्केट वाकडे – bonus आणि split

मागील भाग वाचण्यासाठी इथे क्लिक करा 

या आठवड्यामध्ये वाघ मागे लागल्यासारखं काम होतं. कितीही आटपण्याचा प्रयत्न केला तरी आटपत नव्हतं. वेळ पुरत नव्हता आणि काय करावं ते ही समजत नव्हतं. नुसता चिडचिडाट… प्रत्येकजण घरी आला की त्याची अपेक्षा मी आपल्या आवडीचे खायला द्यावे विचारपूस करावी. यजमानही लोकलमधून धक्के खात खात येत असत. त्यांनाही वाटे बँकेतल्या कहाण्या बायकोने ऐकाव्यात. आल्याबरोबर कटकट लावू नये. “रिमोट कुठे आहे तो सांग किंवा दे. मला match बघायची आहे”. इति मुलगा

मी कंटाळले होते. शनिवार रविवारची आतुरतेने वाट पहात होते.मी मनाशी ठरवलेच ह्या शनिवार-रविवारी काहीही चटकमटक खायला करायचं नाही, जेवणांतही काही बदल करायचा नाही, जादा कोणतंही काम नाही, कोणाला भेटायला जायचं नाही किंवा कोणाला बोलवायचंही नाही. फक्त विश्रांती घ्यायची

ठरवल्याप्रमाणे शनिवार आरामांत घालवला. पण माझ्या आरामाला दृष्ट लागली बहुतेक ! रविवारी सकाळी नऊ वाजतां एक गृहस्थ आणी त्यांच्याबरोबर एक मध्यमवयीन माणूस असे आमच्या घरी आले. वयस्कर गृहस्थ ठाण्याचे नव्हते. पण त्यांच्याबरोबरच्या माणसाची माझी तोंड ओळख होती असे वाटले.
त्यांनी बेल वाजवली. माझ्या यजमानानी दार उघडले. मी सकाळी काम उरकत होते. तशी अवतारातच होते. यजमानांनी विचारपूस केली तेव्हा ते गृहस्थ म्हणाले “मी माझी वहिनी अंकातील शेअरमार्केटचा लेख वाचला. ब्लोग वाचला. आपल्याकडे शेअरमार्केट कोण करतं ? “

यजमान म्हणाले “ माझी बायको करते. मी बँकेत नोकरी करतो.”

गृहस्थ “मला त्यांना भेटायचे आहे.”

यजमान “तुम्ही आधी कळवलं होतं कां ?”

गृहस्थ “ नाही नाही, आज रविवार त्या भेटतील असे वाटले! म्हणून आलो.”

यजमान आंत आले. मला म्हणाले “ कुणीतरी तुला भेटायला आले आहे.”

मी म्हणाले “ त्यांना बसायला सांगा, पाणी द्या. पंखा लावा . मी ५-१० मिनिटांत माझा अवतार ठीकठाक करून बाहेर येते.”

झाला सुरु रविवार असं बडबडत केसावर फणी फिरवून साडी नीट करून मी बाहेर गेले. मी स्वतःच विषयाला हात घातला. “ आज कसं काय अचानक येणं केलं ?
गृहस्थांना आपण कधी एकदा सर्व काही माझ्या कानावर घालतो असे झाले होते – “मी ज्या लायब्ररीतून अंक आणला त्या लायब्ररीतील बाई तुमच्याकडे गाण्याच्या क्लासला येतात त्यांनी पत्ता सांगितला, त्यामुळे मी येऊ शकलो.”

मी म्हटले “ बरं ते ठीक आहे. तुमचा प्रॉब्लेम काय आहे तो तरी सांगा! आढेवेढे न घेतां मोकळेपणाने सांगा.”

“ अहो मी बोनस आणी स्प्लिट जाहीर झाले म्हणून काही शेअर्स घेतले. १:१ या प्रमाणांत बोनस आणी १:१ या प्रमाणांत असे स्प्लिट होणार होते. म्हणजे एका शेअरचे ४ शेअर्स होणार ना! मी काय म्हणतो ते बरोबर आहे ना?” दुसर्या कंपनीने फक्त बोनस दिला होता. अहो शेअरचा भाव होता Rs. २००० होतां. मला असे वाटले की एका शेअरचे ४ शेअर झाले की आपण ४ शेअर्स विकू तर आपल्याला Rs.८००० मिळतील. शेअर्स विकून पैसे आले की आपण घरातल्या सगळ्यांना काहीतरी देऊ. त्यामुळे मी नातवाला सायकल, नातीला मोबाईल, बायकोला पैठणी घ्यायचे प्रॉमिस केले.शुक्रवारी मी स्टेटमेंट पहिले तर एका शेअर्सचे ४ शेअर झाले होते. मार्केट उघडल्याबरोबर शेअर विकायची ऑर्डर लावायला फोन केला, भाव विचारला.

तो म्हणाला “ Rs.५०० भाव आहे. माझी त्याच्याबरोबर वादावादी झाली. काय गोंधळ झाला मला समजेना! “

तो म्हणाला “ मार्केट संपल्यावर विचारा. सध्या सारखे फोन चालू आहेत. “

गृहस्थांनी आपलं म्हणण चालू ठेवले “ शेअरमार्केट म्हणजे अंदाधुंदीचा कारभार, गडबड घोटाळे हे सर्व वाचलेले खरे झाले असे वाटले. फसवणूक झाली म्हणून डोके बडवून घेण तेव्हढेच बाकी राहिले होते. तेव्हा नातू म्हणाला आजोबा तुमचं बीपी वाढेल. पूर्ण चौकशी करा. उगीचच घाबरु नका. जो कोणी फसवणार नाही असं वाटेल तेथे जाऊन चौकशी करा. तुमच्या जिवापेक्षा मला काही नको. मला सायकल नको आहे आजोबा!”

मी म्हणाले “ थांबा जरा , काहीतरी गडबड आहे. १:१ बोनस आणी १:१ स्प्लिट झाले म्हणजे एकाचे ४ शेअर्स झाले. तर मग शेअर्सचा भाव १/४ (२५%) व्हायला हवा. Rs. ५०० सकाळी भाव असेल नंतर तो मार्केटप्रमाणे ४९७, ५०२, ५०४, ४९९ असा बदलला असेल ना ! की यापेक्षा काही वेगळे? “

गृहस्थ म्हणाले “ नाही madam अगदी बरोबर तुम्ही म्हणता तसेच झाले.

मी म्हणाले “ आजोबा तुमचे काही चुकले नाही. सगळ्यांचं हेच होते. बोनस किंवा स्प्लिट ज्या प्रमाणांत असेल त्या प्रमाणांत शेअर्सचा भाव कमी होतो. यामध्ये तुमची काहीही फसवणूक झालेली नाही.मी तुम्हाला थोडक्यांत सांगते जेव्हा शेअरचा भाव खूप वाढतो, लोकांना शेअर महाग वाटतो, त्या शेअरमध्ये होणारे ट्रेडिंग कमी होते आहे असे कंपनीला वाटते, त्याचबरोबर कंपनीकडे जर खूप ‘Accumulated Reserves’ असतील आणी भांडवली गुंतवणुकीच्या संधी नजीकच्या काळांत उपलब्ध नसतील तर कंपनी बोनस किंवा स्प्लिट जाहीर करते. या सर्व प्रक्रियेमध्ये तुमच्या शेअर्सची संख्या वाढते पण शेअर्सची किमत कमी झाल्यामुळे भागधारकाच्या गुंतवणुकीत फरक पडत नाही. परंतु हे सर्व लक्षांत कोण घेतो.

स्प्लिट’ मध्ये शेअर्सची दर्शनी किमतही कमी होते. बोनसचे उगीचच आकर्षण आहे हे मात्र खरे. पण होतं काय कि बोनसच्या आकर्षणाने शेअर्सची मागणी वाढते. बोनस जाहीर झाल्यापासून बोनस शेअर्स मिळेपर्यंत शेअर्सचा भाव वाढण्याची शक्यता असते.त्यामुळे बोनस घेतलाच पाहिजे असे नाही. वाढलेल्या भावाचा फायदा शेअर्स विकून घेता येतो.. अहो आजोबा तुमची फसवणूक झाली नाही किंवा काहीही गडबड घोटाळाही नाही. तुम्हाला बोनस आणी स्प्लीत्ची प्रोसीजर माहित नव्हती इतकेच.”

“ MADAM, तुमचा ब्लोग वाचताना मी मनातल्या मनांत तुम्हाला हसलो होतो. शेअरमार्केट म्हणजे साधी खरेदीविक्री… त्यांत कसला अभ्यास करायचा कसलं निरीक्षण करायचे. पण आज तुमचा शब्द न शब्द पटतो आहे. आता मी नक्की प्रत्येक गोष्टीची माहिती मिळवेन.

मी मनातल्या मनात म्हटलं – माझे ही डोळे उघडले. सध्या तीनचार कंपन्यांनी बोनस स्प्लिट जाहीर केले आहे लोकांचा गोंधळ होऊ नये म्हणून मला याच विषयावर ब्लोग लिहिला पाहिजे.

भेटू या पुढच्या भागांत…

This entry was posted in Uncategorized and tagged , , , , , , , , on by .

About bpphatak

मी भाग्यश्री फाटक. तशी मी तुमच्यापेक्षा वेगळी अशी कुणी नाही. किंबहुना तुमच्यातलीच एक आहे. आता तुमच्यातली म्हणजे कदाचित १९९० किवा २००० च्या काळातली मी नसेन. पण जर वाचकांमध्ये जर कोणी गृहिणी असतील ज्यांची लग्न १९७५-१९८५ मध्ये झाली असतील आणि ज्यांनी गृहिणी ची भूमिका मुलं मोठी होई पर्यंत चोख पणे बजावली असेल, तर तुमच्यात आणि माझ्यात फारसा फरक नसेल. २००२ पर्यंत मी फकत एक गृहिणी होते आणि आज २०१२ साली मी stock market मधली एक यशस्वी गुंतवणूकदार आहे. आज मागे वळून बघताना लक्षात येतंय कि मी आरपार बदलून गेलीये. आयुष्याला एक नवीन दिशा मिळालीये. यश, संपत्ती, प्रतिष्ठा, आदर , मानसम्मान सगळं काही मिळालंय. आधी लोकां कडून stock market बद्दल सल्ले घेणारी मी आज विश्वासानी लोकांना ‘investment advice ‘ देत आहे. या blog च्या माध्यमातून माझ्या आयुष्याचा २००२ ते २०१२ हा प्रेरणादायी काळ तुमच्या पुढे मांडावा असं मी ठरवलंय. उद्देश सोपा आहे, माझा गृहिणी ते stock market investor हा प्रवास कदाचीत तुम्हालाहि share market च्या वाटे वर मदत करू शकेल , आणि share market मधली मजा वाचून तुमची मार्केटबद्दलची भीती कमी होईल.

One thought on “भाग ५४ – लक्षात येयीना, मार्केट वाकडे – bonus आणि split

  1. पिंगबॅक भाग ५५ – लक्ष्मण-रेषा – एक्स-डेट आणी रेकार्ड-डेट | Stock Market आणि मी

प्रतिक्रिया व्यक्त करा

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / बदला )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / बदला )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / बदला )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / बदला )

Connecting to %s