Tag Archives: day trade marathi guidance

आठवडा मार्केटचा – १६ ते २० फेब्रुवारी २०१५

हा आठवडा म्हणजे ‘TRUNCATED ’आठवडा होता.अहो ‘TRUNCATED’ म्हणजे काय ? तर माझ्या भाषेंत ज्या ट्रेडिंग आठवड्यांत मार्केटला सुट्टी असते.

ह्या आठवड्यांत बजेटचचं वातावरण होतं. मुळातच फुगा फुगल्यासारखे फुगलेले मार्केट काहीतरी छोट्याश्या कारणांनी पट्कन १५० ते २०० पाईंट पडत होते. आणी पुन्हा तेव्हढ्याच वेगाने बजेटसंबंधीची बातमी आल्यामुळे वाढतही होते. असा उनपावसाचा खेळ म्हणजेच गेला आठवडा.

सोमवारी इमारतीचा FSI वाढवून देणार अशी बातमी आली. ताबडतोब विश्लेषकांनी रिअलीटी सेक्टरमधील अमुक अमुक शेअर खरेदी करा असे सांगायला सुरुवात केली. थोडा वेळ गेल्यानंतर वाहिनीवाल्यांनी खरी परिस्थिती जाणून घेण्यासाठी कंपनीच्या लोकांच्या मुलाखती घेतल्या तेव्हां त्यांनी सांगितले की – “आम्हाला ही बातमी मिडीयामार्फतच समजली आहे. सकाळी वर्तमानपत्रातूनही वाचले. परंतु अधिकृत फाईनप्रिंट आमच्याजवळ नाही. त्यामुळे कुणाला फायदा होणार व किती फायदा होणार हे आम्ही तुम्हाला सांगू शकत नाही. अशा सवलती ठराविक इमारतींना, ठराविक एरियातील इमारतींना लागू असतात. सरसकट सर्व इमारतींना लागू होत नाही.” हे ऐकताक्षणी शेअर्सचे भाव कमी व्हायला सुरुवात झाली. सगळ्यांचाच गोंधळ उडाला. हे काही पहिल्यांदा घडलं नाही. अशावेळी फक्त घाई केल्यामुळे घात होतो. बातमीची पूर्णपणे शहानिशा करायला हवी आणि मगच काय ते करायला हवं.

मंगळवारी शिवरात्रीची सुट्टी होती.

हिरोहोंडाचे प्रमोटर ७०लाख शेअर्स ब्लॉकडीलमार्फत विकणार आहेत अशी मार्केटला खबर होती. त्यामुळे हिरोहोंडाचा शेअर तसा थंडच होता. Rs २६६४ ते Rs २७२३ या दरम्यान ७० लाख शेअर्सचा सौदा झाला. प्रमोटरनी  शेअर्स विकले म्हणून घाबरून जाऊन लोकांनी पण शेअर्स विकले असावेत. शेअरचा भाव जवळजवळ Rs१५०नी  पडला. तासाभरानंतर कंपनीने खुलासा केला की त्यांना ‘पिपावाव’ मध्ये गुंतवणूक कण्यासाठी पैशाची तरतूद करायची होती म्हणून त्यांनी त्यांच्या मालकीचे शेअर्स विकले. प्रमोटर जेव्हा स्टेक विकतो तेव्हा ते फारसे चांगले समजले जात नाही. कारण प्रमोटरना अंदरकी बात माहित असते. पण नेहेमीच असा अर्थ लावू नये. चांगल्या कंपनीचे शेअर्स कमी भावांत विकत घेण्याची ही एक संधीही असते. मध्यंतरी ‘INFOSYS’ प्रमोटरनी शेअर्स विकले तेव्हा ‘INFOSYS’ चा भाव Rs १९०० झाला होता. लोकांना कमी किमतीत शेअर्स घेण्याची संधी मिळाली होती.नंतर या शेअर्सचा भाव Rs३०० णे वाढला. म्हणजेच आलेली बातमी शेअर्सचा भाव आणी होणाऱ्या परिणामांचा अंदाज याचे गणित जर बांधता आले आणी ते अचूक ठरले तर चांगले यश मिळते.

सध्या मार्केटमध्ये बजेट आणी बजेट आणी त्या संदर्भांत येणाऱ्या बातम्या यांचेच पीक आले आहे. लेदर इंडस्ट्रीला ‘EXCISE’ मध्ये सूट मिळणार अशी बातमी येताक्षणी सर्वजण लेदर इंडस्ट्रीच्या संगीत खुर्चीमध्ये बसण्यासाठी धावले. ‘BATA’ ‘LIBERTY SHOES, MIRZA INTERNATIONAL या शेअर्सचे भाव चमकू लागले. त्याचवेळी बातमी आली की शैक्षणीक क्षेत्राला सवलत मिळेल. त्यामुळे ‘NIIT’ ‘ZEE LEARN’ ‘CAREER POINT’’NAVNEET’ या शेअर्सचे भले झाले. डिफेन्स सेक्टरकडे सरकारचे लक्ष वेधले आहे हे जाणून ‘BHARAT FORGE’ या कंपनीने ‘RAFAEL’ या कंपनीशी करारहि केला. त्यासरशी ‘BHARAT FORGE’  ‘B. F UTILITIES’ ह्या शेअर्सची किमत वाढली. डिफेन्सच्या भजनाचा लाभ ‘BEL’ ‘BEML’ या शेअर्सना होत आहेच. रेल्वेशी संबंधीत शेअर्सच्या किमती रोजच वाढत आहेत. ‘TITAGARH WAGON’ च्या शेअर्सच्या किमतीत लक्षणीय वाढ झाली आहे.

बजेटच्या संदर्भातील बातम्या लीक झाल्या आणी त्याचा फायदा ‘OIL&GAS INDUSTRY’ ला व्हावा अश्या इराद्याने बातम्या फुटल्या.  त्यामध्ये ‘RELIANCE INDUSTRY’ नाव गुरफटले. ‘RELIANCE’ चा शेअर आणी त्याबरोबर मार्केट पडणार हा अंदाज होताच. घडलेही तसेच. मार्केट २५० पाईंट पडले.

कोळसाखाणींचा लिलाव झाला ‘JSPL’ या कंपनीला Rs१०८ या दराने खाण मिळाली. संकटांत असलेला ‘JSPL’ चा शेअर वधारला. काल उरल्यासुरल्या सरकारी बँकसुद्धा वाढल्या.त्याचबरोबर अजयसिंगच्या ‘SPICEJET’ पुनरुज्जीवित करण्याच्या योजनेला सरकारने हिरवा कंदील दाखवला. त्यामुळे तोही शेअर वाढला. ‘SUZLON’ मध्ये संघवी गुंतवणूक करणार आहे ही बातमी आल्यावर त्या शेअरचा भाव वाढला. नेहेमी बजेटच्या वेळेला पडणारा ‘ITC’चा शेअर वाढतो आहे याचे आश्चर्य वाटले.

हे सर्व वातावरण डेट्रेड करणाऱ्यांना सोयीचे, शेअर्सच्या किमतीतील वाढ, वाढीचा वेग, आणी शेअरमधले ‘VOLUME’ अगदी हवे तसे. पण तुम्ही योग्यवेळी योग्य ठिकाणी राहून ट्रेड केला तरच. झाली तर दिवाळी नाहीतर शिमगा! पटकन गाडीत चढून पटकन उतरता आले पाहिजे.  राजापुरची गंगा आली की जसे लोक धावतात तश्यातलाच हा प्रकार. कारण ही गंगा फार थोड्या काळ  असते नंतर लुप्त होते.बऱ्याच जणांना त्यांचे अडकलेले शेअर्स चांगल्या भावाला विकायची संधी मिळाली. असा हा आठवडा उत्साहवर्धक होता. म्हणले तर फारसं काही घडलं नाही , मार्केट ठराविक रेंजमध्ये फिरत राहिले पण विशिष्ट शेअर्सच्या बाबतीत मात्र मार्केटने चांगला हात दिला.बहुतेक पुढचा आठवडा असेच वातावरण असेल.बजेटच्या दिवशी म्हणजे २८ तारखेला म्हणजे शनिवारी मार्केट चालु आहे. आणी त्यातच ‘FNO EXPIRY’ चा ही गोंधळ आहे. बघू या काय होते ते.

भाग ४१ – मार्केटमधले Window Shopping – भाग २ !!

गेल्या वेळी आपण वर्षाचे पहिले ६ महिने शेअर मार्केटच्या नजरेतून बघितले आता उरलेल्या ६ महिन्यांकडे बघूया. हा कालावधी सणावाराचा तसेच पावसाचा असतो. दोन्हीचा परिणाम शेअर मार्केटवर होतोच, कसा ते या भागात सांगते

आता आपला देश पडला शेतीप्रधान त्यामुळे पावसाचे प्रमाण व हा पाऊस भारतभर योग्य वेळी व योग्य प्रमाणात पडतो की नाही यावर I.I.P. चे आकडे , G.D.P.(GROSS DOMESTIC PRODUCTION) व DEFICIT , महागाईचे आकडे अवलंबून असतात.या सर्व आकडेवारीवरच R .B .I . (RESERVE BANK OF INDIA)चे आर्थिक धोरण आणि व्याजाचे दरही ठरतात.

पावसाळ्यात बांधकामाची कामे कमी होतात. त्यामुळे सिमेंटची मागणी कमी.सिमेंट कंपन्याचे शेअर्स स्वस्त मिळू शकतात. अगदी रु. २०/- पासून रु. २०००/- किमतीपर्यंत सिमेंट कंपन्यांचे शेअर उपलब्ध आहेत . रस्त्याची कामे थांबतात. पण पत्रे विकणार्या कंपन्यांची विक्री वाढते. इर्रीगेशन कंपन्यांच्या मालाची मागणी वाढते. पावसाळ्यांत कीटकनाशकांचा वापर वाढतो त्यामुळे खते, व केमिकल्सचे उत्पादन करणाऱ्या कंपन्यांची विक्री वाढते.

त्याचवेळी गणपती, दसरा दिवाळी , ओणम हे सर्व सण असतात. त्यामुळे स्कूटर मोटारसाईकल , मोटार. यांचीही विक्री वाढते फ्रीज टी.व्ही. इत्यादी ग्राहकोपयोगी वस्तूंचीही विक्री वाढते

काही काही वेळा काही काही कंपन्या त्यांचे वार्षिक निकाल जूनपर्यंत जाहीर करत नाहीत. बहुतेक कंपन्यांच्या लाभांश देण्याच्या तारखा जुलैमध्ये असतात.जर तुम्ही अभ्यास केला तर तुम्हाला असे आढळेल की काही कंपन्या शेअरला रु.१५ वा त्याच्यापेक्षा जास्त लाभांश देतात. लाभांश व शेअरची किमत यांचाही ताळमेळ बसतो की नाही ते पहा. शेअरची किमत रु.१६०० ते रु.१८०० आहे. व लाभांश रु.१५ ते रु.२० आहे परंतुं काही वेळेला असे होते की शेअरची किमत रु.१०० ते रु.१५० असते व लाभांश रु.७ पर्यंत असतो किंवा शेअरची किंमत रु.१५ ते रु २० असते व लाभांश प्रत्येक शेअमागे रु.१ असतो. लाभांश शेअरच्या किमतीप्रमाणे योग्य प्रमाणात असला तर फायदेशीर ठरतो. जर शेअरची किमत व लाभांशाचे गणित जमले तर थोड्या कालावधीत चांगला फायदा होतो .

या कालावधीमध्ये TEXTILE कंपन्या तेजीत असतात. TRACTORS, EICHER MOTOR सारख्या मालवाहू ट्रकला मागणी असते. कोणत्या देशांत पाऊस पडला कोठे पाऊस पडला नाही या गोष्टींची माहिती ठेवा. वर्तमानपत्रात या बातम्या येत असतात. गेल्याच वर्षीची गोष्ट घ्या. गेल्यावर्षी रबराचे उत्पादन वाढले त्यामुळे रबराच्या किमती कमी झाल्या. रबर हा कच्चा माल म्हणून उपयोग करणाऱ्या कंपन्यांचे मार्जिन वाढले आणि पर्यायाने नफा वाढला. त्यामुळे CEAT, MRF, APPOLLO, J. K. TYRES या शेअर्सचे भाव वाढले.

पावसाळा संपल्यानंतर लोक प्रवासाला जाण्यास प्राध्यान्य देतात.आल्हाददायक कालावधी असतो. या काळांत हॉटेल्स, विमान कंपन्या किंवा प्रवासाची बुकिंग करणारया वा पर्यटनाशी संबंधीत असणाऱ्या सर्व कंपन्यांच्या शेअर्सचे भाव वाढतात. थंडीमध्ये अंडी व कोंबड्यांचे भाव वाढतात. त्यामुळे कुक्कुटपालन आणी त्याच्याशी संबंधीत कंपन्यांची विक्री वाढतेउदा.VENKEY’S.  प्रवासामध्ये मजा, थंडीचे दिवस आणी त्यामध्ये येणाऱ्या सणांमुळे दारूची वाढती विक्री होते. त्यामुळे दारू उत्पादन करणाऱ्या कंपन्यांचे शेअर्स तेजीत असतात.   लोक दिवाळी, नववर्ष, नाताळ, अशा दिवशी फुलांचे गुच्छ, ग्रीटींग्स कार्ड्स, भेटवस्तू एकमेकांना देत असतात. या सणांच्या सुमारास या सगळ्या धंद्यात असणार्या कंपन्यांच्या शेअर्सचे भाव वाढतात उदा – ARCHIES.

म्हणजेच प्रत्येक बाजारपेठेत सामान्य ज्ञान उपयोगी पडते. जसे श्रावण महिना आला की दुकानदार पूजेचे साहित्य दिसेल असे मांडतात. १५ अगस्तला स्वातंत्रदिनी सगळीकडे झेंडे व पांढरया टोप्या, पांढरया साड्या  शोकेस केलेल्या दिसतात .हा सगळा हिशेब शेअर्स खरेदी करताना घाला. अर्थात हा हिशेब अल्प किंवा मध्यम मुदतीसाठी शेअर्स खरेदी करत असाल तरच घाला.गुंतवणुकीसाठी शेअर्स खरेदीची संधी नेहेमी नेहेमी मिळतं नाही. मार्केट जेव्हा रपारप पडत असेल आणि कोणीही शेअरमार्केटच्या जवळपासही फिरकत नसेल तेव्हा शेअर्स खूप स्वस्तात मिळतात. अशा वेळी दीर्घ मुदतीसाठी म्हणजेच १वर्षापेक्षा जास्त कालावधीसाठी शेअर्स खरेदी करा. त्यावेळी खरेदी केलेला चांगला शेअर multi-bagger होण्याची शक्यता निर्माण होते.

सध्या निवडणुका आहेत. नेहेमीचे आडाखे उपयोगाचे नाहीत. निवडणूक-जाहीरनाम्यामध्ये काय काय कबुल केले आहे आणी कोणती आश्वासने दिली आहेत हे पाहूनच त्या त्या उद्योगातील निवडक कंपन्यांचे शेअर्स खरेदी करावेत. सध्या अशी खसखस पिकली आहे की मोदी निवडून आले तर त्यांचा कल उर्जा, रस्तेबांधणी,बंदराची प्रगती याकडे असेल. त्यानुसार सर्वांच्या रडारवर ते शेअर्स आहेत. ( हा भाग लिहिला तेव्हा निवडणुकीचा निकाल लागायचा होता ). निवडणुकीचा विचार केल्यास एखाद्या कंपनीचा प्रमोटर निवडणुकीला उभा असेल आणी निवडून आला नाही तर त्या कंपनीचा शेअर काही काळापुरता पडतो. कारण शेअर मार्केट कोणत्याही बातमीवर लगेच आणी तीव्र प्रतिक्रिया व्यक्त करते. असे जर घडले तर रु.५० ते रु.१०० नी शेअर स्वस्त पडतो. २-३महिन्याने भाव वाढल्यावर विकता येतो.

काही वेळेला कायदेकानू, सरकारी नियम , न्यायसंस्थांचे निर्णय आदीचा फटका बसल्यामुळे कंपन्यांच्या शेअरचे भाव कमी होतात.उदा. HDIL,DLF , HCC. कधी कंपन्यांवर आयकर व तत्सम खात्यांच्या धाडी पडतात. एका कंपनीवर दुसरी कंपनी कोर्टात केस घालते. एखादी कंपनी बोनस,विशेष लाभांश देते, शेअर्सचे विभाजन करते, कंपनी एखादा भाग विकून टाकते, किंवा ती कंपनी दुसऱ्या कंपनीला खरेदी करते,कंपनी आपले धोरण बदलते किंवा कार्यक्षेत्र विस्तारीत करते, कंपनीच्या प्रमोटर्समध्ये भांडणे होतात, कंपनी जर परदेशी बाजारपेठेत व्यवहार करत असेल तर त्या देशातील बदललेल्या कायदेकानुचा ही फटका कंपनीला बसतो.उदा. ‘विसा ‘ च्या नियमातील बदल किंवा कंपनीच्या उत्पादनाच्या विक्रीवर आणलेली बंदी.

भावनेला प्राधान्य न देता शेअर्सच्या भावावर होणारा परिणाम बघा. कोणत्याही कंपनीमध्ये भावनेच्या आहारी जावून पैसे गुंतायचे नाहीत. भावना बाजूला ठेवून व्यावहारिक विचार केल्यास शेअरमार्केटमध्ये यश नक्की मिळेल.

ह्या दोन्ही लेखांमध्ये तुम्ही ठराविकच शेअर्स घ्या असे सांगण्याचा उद्देश नाहीकिंवा मला तसं सुचवायचंहि  नाही. फक्त शेअरमार्केटचा अभ्यास कोणत्या प्रकाराने करता येऊ शकतो हे सांगण्याचा प्रयत्न केला आहे. तुम्हाला त्यातून काही दिशा मिळावी ही सदिच्छा!

 पुढील भाग वाचण्यासाठी इथे क्लिक करा 

भाग ३६ – चक्रव्यूह डेट्रेडचा आणि अभिमन्यू आपला !!!

आपण डेट्रेडच्या चक्रव्युहात शिरलो आहोत. गुंता सोडवण्याचा प्रयत्न करीत आहोत. तसा हा चक्रव्यूह तितकासा कठीण नाही बाहेर पडायला. हे ज्ञान फ़क़्त अर्जुनालाच माहित आहे असं काही नाही. आपल्याला पण ते कळू शकतं कारण शेअरमार्केटच्या व्यवहारात पारदर्शकता आहे. प्रत्येक व्यवहार लेखी होतो. अगदी डेट्रेड सुद्धा ! कोणत्याही व्यवहाराचं बील मिळ्तं. हे बील computerised असतं .तुमची प्रत्येक शंका त्यामुळे दूर होते. मग आता असं करूया कि मी केलेल्या डेट्रेडची बिलं बघूया आणि पडूया या चक्रव्यूहातून बाहेर !!

बिलामध्ये खालीलप्रमाणे निरनिराळ्या प्रकारची माहिती असते  :     

  1. ऑर्डर नंबर
  2. तुम्ही ऑर्डर दिलेली वेळ
  3. तुमचा ट्रेड झाला असेल तर त्याचा ट्रेड नंबर
  4. ट्रेड झालेल्याची वेळ
  5. शेअरचे किंवा सिक्यूरिटीचे नाव
  6. खरेदी किंवा विक्री झाली
  7. खरेदी केलेल्या शेअर्सची संख्या
  8. विक्री केलेल्या शेअर्सची संख्या
  9. शेअरचा भाव ( जो टिकरवर दाखवला जातो.)
  10. शेअर्सची संख्या गुणिले gross दर प्रत्येक शेअरचा = gross total
  11. दलाली (total  खरेदी किंवा विक्रीच्या किमतीवर)
  12. खरेदीचा gross  भाव अधिक दलाली किंवा विक्रीचा gross भाव वजा दलाली (प्रत्येक शेअरसाठी)
  13. खरेदीचा gross  भाव अधिक दलाली गुणीले खरेदी केलेल्या शेअर्सची संख्या किंवा विकीचा gross भाव वजा दलाली गुणिले विकलेल्या शेअर्सची संख्या
  14. सेवा कर
  15. Security Transaction Tax

याशिवाय खालीलप्रमाणे वेगवेगळे charges आकारले जातात.

  1. Security turnover tax
  2. stamp charges
  3. T. O. CHARGES

आधी सांगितल तसं, डेट्रेड दोन प्रकारे करता येतो. आधी विकत घ्या नंतर विका किंवा आधी विका आणि नंतर विकत घ्या. आपण प्रत्येक प्रकारच्या डेट्रेडचं एक एक उदाहरण बघू म्हणजे तुम्हाला मी नक्की काय सांगतीये ते कळेल.

उदाहरण १ – आधी विकत घ्या नंतर विका

Day Trade example

Click on the image to enlarge

बील  क्रमांक १ मध्ये मी ‘BHEL’ कंपनीचे १० शेअर्स प्रत्येकी रुपये २१८२ प्रमाणे खरेदी केले याची एकूण खरेदी किमत रुपये २१८२० झालेली दाखवली आहे .१० शेअर्सला एकूण रुपये ८.७० दलाली आकारली आहे (म्हणजेच प्रत्येक शेअरला ८७ पैसे दलाली ) त्यामुळे मला प्रत्येक शेअरची किमत (दलालीसकट ) रुपये २१८२.८७ एवढी पडली याप्रमाणे १० शेअर्सची दलालीसकट एकूण किमत रुपये २१८२८.७० झाली .

हे शेअर्स मी त्याच दिवशी  प्रत्येक शेअर रुपये २२०५ या दराने विकले .विक्रीची एकंदर किमत रुपये २२०५० झाली या रकमेवर रुपये ११ दलाली आकारली गेली. (प्रत्येक शेअरला रुपये १.१० या दराने ) प्रत्येक शेअरच्या किमतीमधून दलाली वजा केल्यानंतर शेअरचा भाव प्रत्येकी रुपये २२०३.९० झाला .त्यामुळे १० शेअर्सची दलाली वजा जाता विक्रीची किमत रुपये २२०३९.०० झाली.म्हणजेच रुपये २१०.३० फायदा झाला , खरेदी साठी ८९ पैसे व विक्रीच्या दलालीवर  रुपये १.१३ सेवा कर आकारला गेला . T. O. charges  रुपये  १.६५ , S.T.T. रुपये ५ Stamp charges ८८ पैसे या प्रमाणे आकारले गेले .एकंदर फायद्यातून  हे  सर्व charges म्हणजेच रुपये ९.५६ वजा जाता रुपये २००.७४ निव्वळ नफा झाला.

उदाहरण २ – आधी विका नंतर विकत घ्या

Day trade example

Click on the image to enlarge

या  बिलामध्ये प्रथम शेअर्स विकले आणी नंतर खरेदी केले आहेत . विकलेले शेअर्स आपल्याजवळ असले पाहिजेत असे बंधन नसते म्हणूनच याला ‘short’ करणे असे म्हणतात. मी १०  शेअर्स विकण्याची ऑर्डर दिली होती . पण एकदमच १०शेअर्स एकाच लॉट मध्ये जातील/ येतील असे नाही  (६-४, २-८ ५-५ अश्या वेगवेगळ्या लॉटमध्ये तुम्ही खरेदी/ विक्री करू शकता.)

यामध्ये मी titan कंपनीचे १० शेअर्स २६४ रुपये प्रती शेअर या भावाने विकले . दलाली एका शेअरला १२पैसेप्रमाणे आकारली आहे. हे १० शेअर्स (१-९) अशा लॉट मध्ये मिळाले . दलाली वज जाता २४५.८८रुपय भाव या १०शेअर्स साठी मिळाला . एकूण रकम (२४५.८८गुणिले १० ) रुपये २४५८.८० झाली .विक्री साठी १४पैसे सेवा कर  आकारला गेला Security Transaction Tax (STT) 61 पैसे आकारला गेला.

विकलेले १० शेअर्स २४५ रुपये भावाने नंतर खरेदी केले .एकंदर खरेदीची किमत रुपय्र २४५१ झाली प्रत्येक शेअर्सवर १० पैसे दलाली आकारण्यात आली .ती खरेदीच्या किमतीत मिळवून शेअर्स्चा भाव रुपय २४५.१० झाला . यासाटी १२ पैसे सेवा कर आकारला गेला . रुपये ७.८० फायदा झाला . त्यातून १ रुपया STT १०पैसे stamp charges , T. O. charges 16 पैसे व २९ पैसे सेवा कर वजा जाता निव्वळ फायदा रुपये ६.२५ झाला.

आशा अशी आहे कि तुम्हाला वरच्या २ उदाहरणावरून आणि गेल्या २-३ भागांमधून डेट्रेडबद्दल बर्यापैकी माहिती मिळाली असेल. या विषयावर आपण परत बोलूच पण पुढच्या भागात आपल्या मार्केटच्या वाटचालीकडे परत जावूया. भेटूच लवकर..

पुढील भाग वाचण्यासाठी इथे क्लिक करा 

भाग ३५ – दोन्ही ट्रेड शेजारी पण वेगळे शेअर मार्केटच्या बाजरी

मी तुम्हाला गेले २ – ३ भाग डे ट्रेडबद्दल सांगतीये पण त्याचा अर्थ असा नव्हे कि डे ट्रेड आणि नेहेमीची गुंतवणूक फार वेगळी आहे. काही गोष्टी वेगळ्या आहेत पण बरयाच सारख्या पण आहेत.

आपण मिरच्या कोथिंबीर खरेदी करताना, ड्रेसवर किंवा साडीवर  साजेशा बांगड्या , खोटे दागीनी खरेदी करताना खूप विचार करत नाहीत. परंतु  फ्रीज ,टी व्ही , संगणक खरेदी  करताना जास्त विचार करतो. त्यापेक्षा जास्त विचार घर खरेदी करताना करतो . जसं गोळ्या बिस्कीट,  पाणीपुरी खाणे व जेवण करण यात फरक आहे तोच फरक डे ट्रेड व गुंतवणुकीत आहे. डे ट्रेड साठी आपण त्या शेअर्सची गुणवत्ता विचारात घेत नाही तर शेअर्सच्या किमतीत होणारी हालचाल विचारात घेतो. त्यामुळे तो शेअर गुंतवणूक करून बरेच वर्ष ठेवण्याच्या लायकीचा असेलच असे नाही. त्यामुळे डेट्रेडचे रुपांतर गुंतवणुकीत करून फायदा होईलच असं नाही .

डे ट्रेड असो किंवा नेहेमीची गुंतवणूक असो काही नियम बदलत नाहीत. शेवटी दोन्हीकडे शेअर खरेदी करायचे आणि विकायचे. डे-ट्रेडमधे फरक इतकाच कि तुम्ही खरेदी विक्री एकाच दिवशी करता. त्यामुळे हि खरेदी विक्री होण्यासाठी त्या शेअरमधे liquidity हवीच, त्याशिवाय तुम्ही शेअर विकणार कसे? त्यामुळे liquidity चा विचार कायम मनात ठेवा. आपण याआधी liquidity बद्दल बोललोच आहे. तरी काही शंका असतील तर जरूर विचारा. मी उत्तर द्यायचा नक्की प्रयत्न करेन.

डे ट्रेड sfचा दुसरा भाग म्हणजे त्याच दिवशी खरेदी विक्री. याचाच अर्थ असा कि एकाच दिवसात तुम्हाला पैसे मिळवायचेत. तुम्हाला असा शेअर सोधायचाय कि जो एका दिवसात वाढेल आणि तुम्हाला एकाच दिवसात खरेदी विकी करून पैसे कमवता येतील. मग आता पुढचा प्रश्न , कि असा शेअर शोधायचा कसा?

त्यासाठी मी तुम्हाला आता एक समीकरण सांगते

तुमचा डे ट्रेडचा फायदा = (तुम्ही निवडलेल्या शेअरमधे एका दिवसात झालेली प्रती शेअर वाढ x तुम्ही विकत घेतलेले एकूण शेअर) – (ब्रोकरेज आणि इतर taxes)

आता आपण या समीकरणाचा एक एक भाग नीट समजावून घेवू

१ – तुम्ही निवडलेल्या शेअरमधे एका दिवसात झालेली प्रती शेअर वाढ

तुम्ही 100 रुपायला १ असे १० शेअर घेतलेत आणि ११० ला विकलेत तर तुमची प्रती शेअर वाढ १०  रुपये. आणि तुम्हाला एकूण १०० रुपयाचा फायदा झाला. पण आता हे १०० रुपये सगळे तुमच्या हातात येणार का? तर नाही !!

शेअरची निवड करताना तो एका दिवसात किती वाढू शकेल हा एकच विचार करून उपयोग नाही.

मला सांगा १०० रुपयाचा शेअर ११० होणं सोपं कि १००० रुपयाचा शेअर ११०० होणं? नीट बघितलं तर दोन्ही शेअर १०% वाढले पण १०० चा शेअर ११० होणं सोप हे तर तुम्हालाही कळलच असेल.

अजून एक विचार करा,

तुम्ही १० रुपयाचे १०० शेअर ११ रुपये भाव झाल्यावर विकले म्हणजे

  • तुमचा फायदा = १ (प्रती शेअर वाढ)  X  १०० (एकूण विकलेले शेअर) = १०० – (ब्रोकरेज आणि इतर taxes)

आणि १००० रुपयाचे १०० शेअर १००१ रुपये भाव झाल्यावर विकले म्हणजे

  • तुमचा फायदा = १ (प्रती शेअर वाढ)  X  १०० (एकूण विकलेले शेअर) = १०० – (ब्रोकरेज आणि इतर taxes)

तुम्हाला काय वाटत कि कोणत्या व्यवहारात तुम्हाला जास्त नफा होईल? दोन्ही व्यवहारात एकूण फायदा १०० रुपये होणार पण तुमच्या हातात सारखेच पैसे येणार का? ते ठरणार आपल्या समीकरणाच्या पुढच्या भागांनी…

२ – ब्रोकरेज आणि इतर taxes

ब्रोकरेज म्हणजे ब्रोकेरच कमिशन. हे कमिशन तुमच्या व्यवहाराच्या एकूण रकमेवर लावल जात. तुम्ही कसला पण ट्रेड करा डे ट्रेड करा नाहीतर गुंतवणूक म्हणून करा ब्रोकर त्याचं कमिशन लावणारच. आता हे कमिशन तुमच्या ट्रेडच्या एकूण रकमेवर लागत. एकूण रक्कम जास्त असेल तर ब्रोकरेज जास्त आणि रक्कम कमी असेल तर ब्रोकरेज कमी. तुमचा फायदा किंवा तोटा किती झाला याचा ब्रोकर ला काही फरक पडत नाही. तुम्ही एकूण ट्रेड किती रक्कमेचा केला त्या हिशोबानी तुम्हाला ब्रोकरेज लागणार.

आता थोड्या वेळासाठी आपल्या उदाहरणाकडे जावूया

तुम्ही १० रुपयाचे १०० शेअर ११ रुपये भाव झाल्यावर विकले म्हणजे

  • तुमच्या ट्रेड ची एकूण रक्कम = खरेदी (१० X १००) + विक्री (११ X १००) = २१००

आणि १००० रुपयाचे १०० शेअर १००१ रुपये भाव झाल्यावर विकले म्हणजे

  • तुमच्या ट्रेड ची एकूण रक्कम = खरेदी (१००० X १००) + विक्री (१००१ X १००) = २,००,१००

हे तर तुम्हालाही लक्षात आलं असेल कि १००० रुपयाच्या ट्रेड वर ब्रोकरेज जास्त पडणार. आणि हे विसरू नका कि दोन्ही ट्रेडमधे तुम्हाला १०० रुपयेच मिळालेले आहेत. सागायचा मुद्दा असा कि १००० रुपयाच्या ट्रेड मधे तुमचा निव्वळ फायदा कमी होईल कारण तुमचं ब्रोकरेज जास्ती जाईल.

बाकीचे taxes थोडे कमी जास्त का होईना दोन्ही ट्रेडला लागणारच. महत्वाची गोष्ट म्हणजे कि या मला वाटत कि आपण या बाबतीत बोललोय आधी. तुम्हाला अजून काही शंका असतील तर नि:संकोच विचारा.

डे ट्रेड करताना हा हिशेब नेहेमी डोक्यात असण गरजेच आहे. त्याशिवाय तुम्हाला नक्की पैसे किती मिळतात हे तुम्हाला कळणार नाही. याबद्दल थोडं अजून सांगायचं पण ते पुढच्या भागात. असा विचार करतीये कि तुम्हाला माझ्या एकाद्या डे ट्रेड ची पावती दाखवूनच सगळं समजावून देईन. बघते काय जमतंय ते..

पुढील भाग वाचण्यासाठी इथे क्लिक करा 

भाग ३४ – day-ट्रेडचं वेड 3 : आखूड शिंगी बहुगुणी !!

डे ट्रेड म्हणजेच आखूड शिंगी बहुगुणी, जास्त दुध कमीत कमी वेळात देणारी आणि कमीतकमी वैरण खाणारी गाय शोधायचा प्रयत्न. या प्रकारासाठी व्यासंग , थोडासा चाणाक्षपणा आणी मर्यादित धोका पत्करण्याची तयारी ठेवावी लागते.

आता असं बघा कि गणपती किंवा एखादा सण आला तर फळ फुलं महागच मिळणार, दिवाळीच्या दिवसात कपड्यांच्या साड्यांच्या किमती जास्तच असणार, पित्रुपन्धरवडा किंवा पौष महिना खरेदीसाठी शुभ मानत नाहीत म्हणून तेव्हा सोनं थोड स्वस्त असणार किंवा थंडी पावसाळ्यात पंखे स्वस्त असतात ,उन्हाळ्यात लिंब महाग तर पावसाळ्यात स्वस्त हे जसं गृहिणींच्या लक्ष्यात येतं तसच मार्केटच्या निरीक्षणावरून काही गोष्टी गुंतवणूकदारांच्या सहज लक्ष्यात येतात. तुम्ही जर लिंबाचे व्यापारी असाल आणि समजा लिंब एकदम खूप टिकाऊ झाली तर तुम्ही पावसाळ्यात घेवून उन्हाळ्यात विकून पैसे कमवू शकाल कि नाही? मार्केटमध्ये हीच गोष्ट तुम्ही एका दिवसात करू शकता आणि हे करायचा प्रयत्न म्हणजेच डे ट्रेड..

सकाळी टी . व्ही . लावल्यावर शेअर मार्केटवर ज्या बातम्यांचा परिणाम होतो त्या बातम्या सांगतात . जगामध्ये घडणाऱ्या गोष्टींचा परिणाम शेअरमार्केटवर होतो. त्यावरून शेअरबाजाराचा कल ओळखून डे ट्रेड करावा लागतो. बाजार तेजीत असेल तर आधी खरेदी करून नंतर विका , बाजार मंदीत असेल तर आधी विकून नंतर खरेदी करा .. हेच डे ट्रेड सूत्र.

एखादा शेअर चार दिवस सतत वाढतो आहे तर चार दिवसानंतर लोकांना वाटतं की हा शेअर महाग झाला आपण खरेदीचा निर्णय पुढे ढकलू त्यामुळे मागणी कमी होते व शेअरची किमत कमी होते. एखादा शेअर ४ दिवस पडत असेल तर आपल्याला वाटतं यापेक्षा स्वस्त हा शेअर मिळणार नाही त्यामुळे तो शेअर खरेदी करण्याचा कल वाढतो. हे सगळं लगेच समजत नाही पण थोडा अभ्यास केला, अनुभव आला कि समजतं.

४ दिवस वाढणारा शेअर आधी विकायचा आणि नंतर विकत घ्यायचा किंवा जो शेअर ४ दिवस सतत पडतो आहे तो आधी खरेदी करून नंतर विकायचा हे समजायला थोडा वेळ लागतो. आणि हे सगळं जरी समजलं तरी शेवटी हे सगळे अंदाजच ! पाउस जसा लहरी तसच शेअरमार्केटसुद्धा मूडी असतं. जशी लहान मुले वागतात तसंच काहीसे मार्केट समजा ना. ‘आमच्या मुलाला हा पदार्थ आवडत नाही’ असं सांगावं आणी नेमक त्याचवेळी मुलाला तो पदार्थ आवडावा आणी त्याने तो पदार्थ चापून खावा तसचं काहीस होण्याची शक्यता लक्षात ठेवूनच डे ट्रेड करावा लागतो.

मार्केटच्या बाबतीत कोणतीही शास्वती कोणीही देवू नये त्यामुळे फायदा होत असेल तर तो लगेच पदरात पाडून घ्यावा!! दुसर्या भाषेत सांगायचं तर वाहत्या गंगेत हात धुवून घ्यावेत , कारण पाणी आटल्यावर तक्रार कुणाकडे करणार ? आपल्या अंदाजाप्रमाणे शेअरमध्ये हालचाल नसेल तर ताबडतोब निर्णय घेवून उलट ट्रेड करून ट्रेड संपुष्टात आणावा. म्हणजेच तुम्ही किती तोटा सहन करू शकता याचा विचार करावा. यालाच मार्केटच्या भाषेत ‘STOP LOSS’ असं म्हणतात . म्हणजेच समजा १००रुपये किमतीचा शेअर खरेदी केला याचा अर्थ शेअरचा भाव वाढणार असे तुम्ही गृहीत धरले पण तुमच्या अंदाजाप्रमाणे घडले नाही आणि भाव कमी होऊ लागला तर ९८ रुपयाला तुम्ही STOP LOSS ठेवा याचा अर्थ असा की तोटा झाला तर प्रत्येक शेअरमागे रुपये २चा तोटा सहन होऊ शकेल असा तुमचा विचार असतो.

आता STOP LOSS ठरवायचा म्हणजे कोणत्याही शेअरच्या किमतीमध्ये जी हालचाल होते त्याकडे लक्ष ठेवायला हवी. तो शेअर साधारणपणे वाढला तर किती वाढतो आणी भाव पडला तर किती पडतो याचा अंदाज घ्यायला हवा. काल मार्केट बंद होताना त्याचा भाव किती होता हे बघायला हवं. त्याप्रमाणे कोणत्या भावाला खरेदी , कोणत्या भावाला विक्री , फायदा किती घ्यावा व फायदा होत नसेल तर तोटा किती सहन करावा हे सगळं आधी ठरवायला हवं . काही शेअर्स दिवसाला १०-१५ रुपये तर काही शेअर्स ३-४ रुपये , काही शेअर्स २०० -४००रुपये आणी काही शेअर्स ४०पैसे ते ८०पैसे एवढेच वाढतात किंवा कमी होतात. त्याप्रमाणेच तुमच्या फायद्याचे प्रमाण ठरतं.

तसे डे ट्रेड मध्ये अजून खूप काही गोष्टी आहेत ज्या तुम्हाला आधी समजून घ्यायला हव्यात पण त्यासाठी थोडा वेळ लागेल. बोलूच आपण लवकर !!

पुढील भाग वाचण्यासाठी इथे क्लिक करा